Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg ban hành danh sách lĩnh vực, cơ sở phát thải phải kiểm kê khí nhà kính
Ngày 10/8/2026, Thủ tướng chính phủ ban hành Quyết định 42/2026/QĐ-TTg cập nhật danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính phải kiểm kê khí nhà kính bao gồm 6 nhóm lĩnh vực, danh sách 2441 cơ sở phát thải cần kiểm kê năm 2026.
1. Mốc thời gian và quy định thay thế
Việc cập nhật danh mục kiểm kê khí nhà kính là một tiến trình định kỳ nhằm phản ánh đúng thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh và mức độ phát thải của nền kinh tế. Quyết định mới được ban hành ngày 10/8/2026 và chính thức có hiệu lực từ 25/9/2026. Quyết định này sẽ chính thức thay thế và làm hết hiệu lực thi hành đối với Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg (ký ngày 13/08/2024) của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

2. Nhóm lĩnh vực phải kiểm kê theo QĐ 42/2026/QĐ-TTg
Theo nội dung tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, việc kiểm kê khí nhà kính được áp dụng bắt buộc đối với 6 lĩnh vực chính có tác động đến môi trường. Cụ thể bao gồm:
- Năng lượng: Bao gồm công nghiệp sản xuất năng lượng; tiêu thụ năng lượng trong công nghiệp, thương mại, dịch vụ, dân dụng; khai thác than; khai thác dầu và khí tự nhiên.
- Giao thông vận tải: Trọng tâm vào việc tiêu thụ năng lượng trong quá trình vận tải.
- Xây dựng: Bao gồm tiêu thụ năng lượng trong ngành xây dựng và các quá trình công nghiệp trong sản xuất vật liệu xây dựng.
- Các quá trình công nghiệp: Chuyên sâu vào sản xuất hóa chất, luyện kim, công nghiệp điện tử, sử dụng sản phẩm thay thế cho các chất làm suy giảm tầng ôzôn và sản xuất, sử dụng các sản phẩm công nghiệp khác
- Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất: Bao gồm chăn nuôi, lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất, trồng trọt, tiêu thụ năng lượng trong nông nghiệp/thủy sản và các nguồn phát thải khác.
- Chất thải: Bao gồm bãi chôn lấp chất thải rắn, xử lý sinh học, thiêu đốt/đốt lộ thiên chất thải và xử lý, xả thải nước thải.

3. Những điểm mới trong QĐ 42/2026/QĐ-TTg
Quyết định 42/2026/QĐ-TTg không chỉ cập nhật chi tiết danh sách cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan ban ngành, địa phương.
3.1. Danh sách cơ sở phát thải khí nhà kính theo nhóm ngành
Quyết định 42/2026/QĐ-TTg cập nhật danh mục 2441 cơ sở phát thải phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026 tăng 275 cơ sở so với danh sách trước đây trong Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ngày 13/08/2024. Danh sách các cơ sở được phân loại minh bạch, chi tiết thành từng phụ lục tương ứng với các bộ chuyên ngành quản lý:
| Nhóm ngành | Phụ lục quy định | Tổng số cơ sở | Lĩnh vực hoạt động |
| Công thương | Phụ lục II | 1.916 cơ sở | Khai thác than, nhiệt điện, thủy điện, luyện kim, hóa chất, bao bì nhựa, cho đến dệt may, da giày, chế biến thực phẩm và đồ uống,… |
| Xây dựng | Phụ lục III.A | 411 cơ sở | sản xuất xi măng, gạch ngói, gốm sứ, kính xây dựng và vật liệu xây dựng, các trung tâm thương mại lớn,… |
| Giao thông vận tải | Phụ lục III.B | 53 cơ sở | Vận tải hàng hóa và hành khách quy mô lớn, bao gồm các hãng hàng không, vận tải đường thủy, đường bộ,… |
| Nông nghiệp và chất thải | Phụ lục IV | 61 cơ sở | Nhà máy xử lý rác thải, điện rác, bãi chôn lấp và các nhà máy sản xuất tinh bột sắn trên cả nước |
Để cập nhật thông tin và xây dựng lộ trình triển khai nhanh chóng đáp ứng các yêu cầu pháp lý theo quy định, doanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát với các Phụ lục II, III, và IV ban hành kèm theo Quyết định này để xác định xem doanh nghiệp có nằm trong diện bắt buộc phải kiểm kê theo quy định.
Danh mục 2441 cơ sở phát thải phải kiểm kê khí nhà kính theo quy định xem ngay tại đây:
DANH MỤC 2441 CƠ SỞ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH-TRA CỨU NHANH TẠI ĐÂY
3.2. Quy định miễn trừ theo QĐ 42/2026/QĐ-TTg
Một trong những điểm sáng trong Quyết định 42/2026/QĐ-TTg quy định tại điều khoản 3, điều 3 về quyền lợi, giảm bớt gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp đã nỗ lực giảm phát thải. Trong trường hợp một cơ sở đã có tên thuộc Danh mục phải kiểm kê khí nhà kính theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ban hành ngày 13/08/2024, nhưng sau quá trình rà soát không còn tên trong Danh mục ban hành kèm theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg mới này, thì cơ sở đó sẽ được miễn trừ nghĩa vụ nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở áp dụng từ năm 2027 (đối với kỳ báo cáo số liệu kiểm kê của năm 2026).
3.3. Phân công trách nhiệm quản lý
Quyết định cũng phân cấp và làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan từ Trung ương đến địa phương trong quá trình triển khai, giám sát, cụ thể:
- Khối các Bộ chuyên ngành: Theo khoản 2, điều 2 Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, và Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra các cơ sở phát thải thuộc thẩm quyền quản lý của mình trong việc thực hiện nghĩa vụ kiểm kê và nộp báo cáo theo quy định pháp luật. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò hạt nhân, chịu trách nhiệm chủ trì và phối hợp với các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố để cập nhật Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
- Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Có nhiệm vụ chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đôn đốc cơ sở trên địa bàn thực hiện kiểm kê theo quy định. Đặc biệt, chính quyền địa phương phải chủ trì rà soát, cập nhật thông tin và chịu trách nhiệm trực tiếp về tính chính xác, đầy đủ của Danh mục cơ sở phát thải trên địa bàn quản lý.

4. Doanh nghiệp cần làm gì khi QĐ 42/2026/QĐ-TTg có hiệu lực
Để tránh các rủi ro pháp lý, các cơ sở phát thải khí nhà kính có tên trong danh mục ban hành kèm theo Quyết định này có trách nhiệm thực hiện:
- Thực hiện kiểm kê cấp cơ sở: Phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở theo hướng dẫn chuyên môn của các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Xây dựng.
- Xây dựng và nộp báo cáo: Rà soát, xây dựng và nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính của cơ sở tuân thủ chặt chẽ theo quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ (quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn).
- Cập nhật quy định mới: Đảm bảo việc báo cáo tuân thủ theo các điểm đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 và Nghị định số 83/2026/NĐ-CP ngày 23/3/2026.
Kết luận
Việc cập nhật danh sách cơ sở phát thải phải kiểm kê khí nhà kính cho thấy nỗ lực của Chính phủ trong việc thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu và mục tiêu net zero. Đối với các doanh nghiệp, việc tuân thủ quy định kiểm kê khí nhà kính không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội để rà soát lại quy trình vận hành, tối ưu hóa chi phí năng lượng và từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh. Sự chủ động thích ứng ngay từ bây giờ sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.